Synkretyzm u ludu Mee

john-gobaiW religii ludu Mee (Paniai) słowo „Allah” było zupełnie nieznane, natomiast Stwórca Wszechrzeczy nazywany był Ugatame lub Mee Naka i Mee Poya. Czasami używa się na jego określenie imienia Ayii, a słowa Allah w praktyce używa się tylko w kościele [1].

Ugatame jest Stwórcą Wszechświata i wypełnia w ciszy przestrzeń, ale nie jest on tożsamy ze Słońcem i Księżycem (czyli obiektami przestrzeni kosmicznej, planetami ,gwiazdami). Ugatame jest nie tylko stwórcą obiektów materialnych, ale również całej rzeszy duchów. Duchy te mogą pojawić się jako cienie pomiędzy drzewami, mogą wydawać dźwięk. Duchy te mogą pojawić się w wizji lub śnie by ostrzec lub ochronić człowieka. Tradycja ludu Mee określa je jako Ipuwe.

Dusza człowieka zmarłego może zostać przekonana przez żyjących członków społeczności do tego by towarzyszyła im w codziennych zmaganiach z trudnościami jakie niesie życie. Duch takiego zmarłego nazywa się Tene.

W kontaktach z duchami pośredniczą szamani, mogącymi być mężczyznami lub kobietami, którzy we śnie lub wizji odkryli w sobie takie powołanie  [2].

Istnieją różne rodzaje magii mającej na celu zapewnienie zdrowia, dostatku finansowego, jak również magii prewencyjnej zabezpieczającej przed wrogami, utratą dóbr materialnych, śmiercią itd.

Specjaliści od magii białej to Kamutai, natomiast od czarnej to Kegotai (Kegoyogo).

Niebagatelną rolę w rozpowszechnianiu się chrześcijaństwa w Papui Zachodniej odegrał Ishaak Samuel Kijne, który w dniu 25 października 1925 roku w Wasior zapisał modlitwę, która była wielką inspiracją dla mieszkańców tej ziemi. Zawarł on w niej pogląd, że rozwój narodu Papui Zachodniej będzie odbywał się zgodnie z właściwą mu dynamiką w oparciu o jego mądrość i samodzielne wybory, a przede wszystkim podstawę jaką stanowi tradycja. Podobnie wielką inspiracją dla wszystkich upatrujących w tradycji opoki na której oparty będzie rozwój Papuasów jest „List do Efezjan”. W tym liście, przypisywanym apostołowi Pawłowi znajdują się bowiem słowa odnoszące się do tego jak traktować pogan i Żydów (Zjednoczenie pogan i Żydów w Bożą świątynię, którzy pragną wspólnie tworzyć rozrastający się kościół):

.”Dlatego pamiętajcie, że niegdyś wy poganie co do ciała, zwani nie obrzezanymi, przez tych co się zowią obrzezanymi od znaku dokonanego ręką na ciele – w owym czasie byliście poza Chrystusem, obcy względem społeczności Izraela i bez udziału w przymierzach obietnicy, nie mający nadziei ani Boga na tym świecie. Ale teraz w Chrystusie Jezusie, którzy niegdyś byliście daleko, staliście się bliscy przez krew Chrystusa. On bowiem jest naszym pokojem. On, który obie części [ludzkości] uczynił jednością. On zburzył rozdzielający je mur wrogości .W swym ciele pozbawił On mocy Prawo przykazań, wyrażone w zarządzeniach, aby z dwóch [rodzajów ludzi] stworzyć w sobie nowego człowieka, wprowadzając pokój” [3].

Pogląd taki znajdował tym większe zrozumienie wśród rdzennej ludności ponieważ utożsamiała siebie i swoje stada świń z narodem Izraela i jego trzodą owiec, któremu Bóg również obiecał Ziemię Kanaan na własność. Z tego też względu wszyscy, którzy określają tradycję tej społeczności jako pogańską nie rozumieją, że tradycyjne nakazy religijne i regulacje życia społecznego dają harmonię z naturą, Stwórcą Wszechrzeczy oraz innymi członkami społeczności [4]

W społecznościach z Paniai olbrzymią role odgrywa uroczystość Yuwo, do której przygotowania trwają trzy tygodnie. Jej  zwieńczeniem jest dziękczynienie dla Tonowi, czyli wodza, któremu zbierający się ze wszystkich wsi członkowie ludu Mee okazują szacunek oraz podziękowanie za organizację uroczystości. Z okazji uroczystości wznosi się specjalny dom ceremonialny, lokalni darczyńcy ofiarowują świnie do pieczenia, a w trakcie jej trwania handluje się bransoletkami (gelang), naszyjniami (kalong), torebkami (noken) i innymi artykułami. Ważną rolę odgrywa tu totem Ituwe oraz obiekty kultu zwane Daaokogo uświęcone modlitwami, które mają gwarantować ochronę przed niekorzystnymi wypadkami losowymi, chorobami i utratą inwentarza. Uroczystość Yuwo ma z tymi obiektami kultu ścisły związek.

Takie są realia życia religijnego u ludu Mee. Może i określa się je jako pogańskie, ale też inne społeczności odprawiają tradycyjne uroczystości nie podporządkowując się nakazom oficjalnych religii. Dla nas najważniejsze, że wierzymy w Boga, który dał nam te tradycje ku naszemu dobru.

AUTORSTWO: Dla Kabar Mapegaa, John Gobai – Przewodniczący Rady Tradycyjnej Społeczności ludu Mee Regencji Panai.

Opracowanie: Rafał Szymborski

PRZYPISY TŁUMACZA:

[1] Najwyższa Istota w tradycji ludu Amungme nosi imię Unggatame, natomiast w kulturze ludu Biak znana jest pod imionami Mangundi lub Manseren Ronanggi.

[2] Na określenie szamana używa się tu słowa „dukun”, które jest szeroko stosowane w całej Indonezji np. w tradycji jawajskiej oraz tradycji Bataków).

[3] Zamiast cytowanego przez Johna Gobaia fragmentu Listu do Efezjan ( 2;15) zastosowałem nieco obszerniejszy, aby kontekst w jakim został użyty był bardziej jasny.

[4] Pogląd podobny do tego jaki propaguje wielu duchownych katolickich w Amazonii reprezentujących tzw. nurt „Zarodków Słowa Bożego”

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Artykuły i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s